Cơ hội vươn lên

KTNT Ngày 2/11 vừa qua, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đọc tờ trình trước Quốc hội về việc đề nghị Quốc hội phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

tr8d.jpg

CPTPP được coi là một hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, không chỉ đề cập tới các lĩnh vực truyền thống như cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa, mở cửa thị trường dịch vụ, sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật liên quan đến thương mại… mà còn xử lý những vấn đề mới, phi truyền thống như lao động, môi trường, mua sắm của Chính phủ, doanh nghiệp Nhà nước... Ngoài ra, hiệp định này đặt ra các yêu cầu cao về minh bạch hóa cũng như đưa ra cơ chế giải quyết tranh chấp có tính ràng buộc và chặt chẽ. Riêng về mở cửa thị trường, các nước tham gia hiệp định đồng ý xóa bỏ cho nhau gần như toàn bộ thuế nhập khẩu theo lộ trình; tự do hóa dịch vụ và đầu tư trên cơ sở tuân thủ pháp luật của nước sở tại, bảo đảm sự quản lý của nhà nước, từ đó tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp và lợi ích mới cho người tiêu dùng của các nước thành viên.  

Theo giới chuyên gia, CPTPP là một cơ hội để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (GDP có khả năng tăng thêm 1,32% tính đến năm 2035, trong trường hợp đồng thời cắt giảm thuế quan và tự do hóa dịch vụ, GDP có thể tăng thêm 2,01%; tổng giá trị xuất khẩu có thể tăng thêm 4,04%, nhập khẩu tăng thêm 3,8% vào năm 2035; tổng số việc làm tăng thêm hằng năm từ 20.000 đến 26.000 lao động).

Tại diễn đàn Quốc hội, sau khi Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trình bày tờ trình về việc đề nghị phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) cùng các văn kiện liên quan, đại biểu Quốc hội thống nhất cho rằng:

Đây là hiệp định có ý nghĩa quan trọng với đất nước, tham gia CPTPP là cần thiết, kịp thời, đưa chúng ta vào cuộc chơi với chất lượng cao, nhất là với các doanh nghiệp. CPTPP là Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới chất lượng cao, khá toàn diện với mức độ cam kết sâu nhất từ trước tới nay. Việc tham gia Hiệp định là một tất yếu trong xu hướng hội nhập, là động lực giúp chúng ta nâng cao nội lực, mở rộng và đa dạng hóa thị trường để ứng phó với các tác động của kinh tế thế giới đang diễn biến phức tạp với chiều hướng bảo hộ thương mại gia tăng của các nền kinh tế lớn. Với mức độ cam kết của các nước trong CPTPP, các mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của ta như nông, thủy sản, điện, điện tử đều được xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực, đó là cơ hội lớn.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn: CPTPP tuy tạo nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức nên cần có sự chuẩn bị kỹ từ cả quản lý nhà nước lẫn doanh nghiệp. Theo đó, so sánh thu nhập bình quân đầu người và GDP của ta với 10 nước còn lại có độ chênh khá lớn, năng suất lao động của ta thấp hơn bạn, chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao của ta thấp hơn, cách thức tổ chức sản xuất và quản lý của ta, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các hợp tác xã nông nghiệp còn yếu, nhìn chung sản xuất nội địa của ta còn yếu, năng lực cạnh tranh hạn chế,… trong khi bình đẳng là nguyên tắc rất quan trọng khi thực hiện Hiệp định. Điều này sẽ là thách thức rất lớn đối với chúng ta.

Trên cơ sở đó, nhiều đại biểu đề nghị Chính phủ kiểm soát chặt chẽ những rủi ro, thách thức, có phương án chủ động ứng phó, hạn chế tối đa những tác động tiêu cực trong quá trình triển khai thực hiện. Các bộ ngành sớm nghiên cứu đề xuất hoàn thiện các chính sách hỗ trợ đối với một số đối tượng chịu ảnh hưởng, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ nông dân, ngành chăn nuôi gia cầm, lợn,… Cần sớm tuyên truyền sâu rộng, chi tiết về CPTTP đến mọi người, mọi ngành, mọi doanh nghiệp.

Giới chuyên gia cho rằng: Cơ hội và thách thức là hai vấn đề đan xen nhau. Vấn đề là, khai thác cơ hội để mang lại kết quả cao nhất và tháo gỡ thách thức để nâng cao hiệu quả việc khai thác cơ hội, lợi thế.

Theo đó, các chuyên gia đề nghị: Để  có lợi ích lâu dài từ CPTPP, chúng ta phải đẩy nhanh cải cách thể chế trong nước và thủ tục hành chính để vận hành nền kinh tế thị trường một cách toàn diện, triệt để, tạo môi trường đầu tư - kinh doanh thông thoáng, minh bạch, nhanh chóng. Làm nhanh và tốt việc này, chúng ta vừa  nâng cao chất lượng và hiệu quả bộ máy từ Chính phủ đến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp vừa tận dụng được cơ hội để phát triển.

Theo đó, mấu chốt là phải tích cực chuẩn bị các năng lực thực thi để tuân thủ và năng lực vận hành để đáp ứng các điều kiện khắt khe, đòi hỏi rất cao của một hiệp định được coi là tiến bộ nhất. Đây là việc đòi hỏi phải hành động theo tư duy đổi mới mạnh mẽ, với tinh thần cải cách cơ cấu triệt để và xây dựng thể chế vượt trội. Phải coi sức ép về cạnh tranh và thách thức là động lực để đổi mới và phát triển. Cơ hội, thuận lợi không dành cho tất cả mọi doanh nghiệp. Bởi vậy, ngoài việc Quốc hội chủ động điều chỉnh các luật cho phù hợp với Hiệp định, Chính phủ tạo môi trường thuận lợi thì việc tạo sự thay đổi thực chất thuộc về từng doanh nghiệp, nhất là trong việc tìm đối tác hợp tác để thu hút mạnh mẽ đầu tư trực tiếp, qua đó tận dụng hiệu quả nguồn vốn và công nghệ từ các đối tác.

 

 

 

 

Hiền Trang

Ý kiến của bạn