Gỡ khó cho liên kết

KTNT Ngày 24/6/2002, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg về chính sách khuyến khích tiêu thụ nông sản hàng hóa thông qua hợp đồng nhằm tạo điều kiện tiêu thụ nông sản hàng hóa cho nông dân.

tr8d.jpg

Sau hơn 16 năm thực hiện, tuy đã có những mô hình tốt nhưng nhìn chung, liên kết trong tổ chức sản xuất kinh doanh nông nghiệp của ta còn lỏng lẻo, chưa trở thành động lực phát triển.

Đây là điểm yếu yết hầu mà Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT đã báo cáo trước Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV vừa qua (sản xuất nhỏ lẻ, tính liên kết yếu).

Theo các chuyên gia, nông sản Việt xuất khẩu vẫn đang còn những điểm yếu: Mẫu mã và chất lượng không đồng đều giữa các lô hàng; Khó cung cấp đủ số lượng lớn và liên tục; Không có thương hiệu; Bao bì không phù hợp thị hiếu từng thị trường; Sản phẩm qua chế biến đơn điệu… Đó chính là hệ quả của sản xuất quy mô nhỏ và thiếu liên kết.

Nguyên nhân của liên kết lỏng lẻo đến từ tất cả các phía, Nhà nước chưa thể hiện hết vai trò bà đỡ, Doanh nghiệp chưa thể hiện hết vai trò hạt nhân, đầu tàu, Nhà khoa học chưa chủ động đến với Nhà nông và Nhà nông chưa thoát khỏi tư duy tiểu nông, nhiều nhà nghiên cứu nhận định. 

Do khó tiếp cận vốn nên các hợp tác xã, doanh nghiệp nông nghiệp chưa phát huy được vai trò đầu mối trong sản xuất, kết nối giữa thành viên với nhau cũng như với doanh nghiệp, nhà khoa học. Trong khi đó, Nhà nước cũng chưa có chính sách cụ thể trong việc hỗ trợ các khâu trong chuỗi liên kết dẫn tới cả nhà nông và doanh nghiệp không mặn mà trong ký kết hợp đồng liên kết. Nhất là khi sự chia sẻ lợi ích trong chuỗi còn nhiều bất hợp lý, thiệt thòi luôn ở phía nhà nông.

Nhằm khắc phục những điểm yếu của nền nông nghiệp sản xuất nhỏ lẻ và thiếu gắn kết, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp có khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng và giải quyết những khó khăn, vướng mắc mà nhiều đại biểu nông dân đã nêu với Thủ tướng trong cuộc đối thoại trực tiếp giữa Thủ tướng với đại diện nông dân ngày 9/4 vừa qua, ngày 5/7/2018, Thủ tướng ký ban hành Nghị định số 98/2018/NĐ-CP về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp (bao gồm cả sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp và diêm nghiệp).

Theo đó, Nghị định nêu rõ, chủ trì liên kết được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% chi phí tư vấn xây dựng liên kết, tối đa không quá 300 triệu đồng, bao gồm tư vấn, nghiên cứu để xây dựng hợp đồng liên kết, dự án liên kết, phương án, kế hoạch sản xuất kinh doanh, phát triển thị trường.

Dự án liên kết được ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% vốn đầu tư máy móc trang thiết bị; xây dựng các công trình hạ tầng phục vụ liên kết, bao gồm: nhà xưởng, bến bãi, kho tàng phục vụ sản xuất, sơ chế, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Tổng mức hỗ trợ không quá 10 tỷ đồng.

Ngoài phần hỗ trợ vốn đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng phục vụ liên kết, các bên tham gia liên kết được ngân sách nhà nước hỗ trợ để xây dựng mô hình khuyến nông; đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật, nâng cao nghiệp vụ quản lý, kỹ thuật sản xuất, năng lực quản lý hợp đồng, quản lý chuỗi và phát triển thị trường; hỗ trợ giống, vật tư, bao bì, nhãn mác sản phẩm tối đa không quá 3 vụ hoặc 3 chu kỳ sản xuất, khai thác sản phẩm thông qua các dịch vụ tập trung của hợp tác xã; ngân sách hỗ trợ tối đa 40% chi phí chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật mới, áp dụng quy trình kỹ thuật và quản lý chất lượng đồng bộ theo chuỗi.

Về kinh phí, Nghị định cũng chỉ rõ nguồn thực hiện các hỗ trợ. Đồng thời nêu rõ điều kiện để được hỗ trợ với hướng dẫn cụ thể về 5 mẫu văn bản kèm theo. Nghị định cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn, Công Thương, Kế hoạch – Đầu tư, Tài nguyên – Môi trường, Tài chính, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tổ chức chính trị xã hội, các hiệp hội ngành hàng. Nêu rõ quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia liên kết và việc xử lý tranh chấp, vi phạm khi thực hiện hợp đồng và dự án liên kết.

Các chuyên gia, nhiều đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, chủ trang trại cho rằng, Thủ tướng đã thực hiện cam kết với nông dân và mong muốn các bộ, ngành, địa phương căn cứ nhiệm vụ được giao triển khai đúng thời gian đã nêu trong nghị định (20/8/2018). Các đại diện này nhấn mạnh: Nếu triển khai nhanh, đúng thì những khó khăn lâu nay trong liên kết giữa Nhà nông với Doanh nghiệp sẽ sớm được gỡ bỏ, tạo điều kiện để nông nghiệp Việt bay nhanh hơn, cao hơn và xa hơn; nông dân thu nhập cao hơn và nông thôn Việt giàu đẹp hơn.

                   

 

 

 

Thanh Hiền

Ý kiến của bạn