Làm sao để tăng năng suất lao động nông nghiệp?

KTNT Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, năng suất lao động toàn nền kinh tế theo giá hiện hành năm 2017 ước tính đạt 93,2 triệu đồng/lao động (tương đương khoảng 4.159 USD/lao động). Tính theo giá so sánh năm 2010, năng suất lao động toàn nền kinh tế năm 2017 tăng 6% so với năm 2016, bình quân giai đoạn 2011-2017 tăng 4,7%/năm. Theo đó, năng suất lao động của chúng ta thời gian qua đã tăng đều qua các năm, là quốc gia có tốc độ tăng năng suất lao động cao trong khu vực ASEAN.

Tuy nhiên, năng suất của chúng ta vẫn rất thấp so với nhiều nước trong khu vực. “Tính theo sức mua tương đương năm 2011, năng suất lao động của chúng ta năm 2016 đạt 9.894 USD, chỉ bằng 7% của Singapore; 17,6% của Malaysia; 36,5% của Thái Lan; 42,3% của Indonesia; 56,7% của Philippines và bằng 87,4% năng suất lao động của Lào”, Tổng cục Thống kê cho hay.

Để nền kinh tế của chúng ta bắt kịp ASEAN 4 thực sự là vấn đề không đơn giản. Bởi động lực cho tăng trưởng là năng suất lao động mà năng suất lao động của ta tuy có tăng nhưng chậm.

Nói về điều này, tại Hội nghị Tổng kết năm 2017 và triển khai kế hoạch năm 2018 của ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ngày 4/1/2018 vừa qua, sau khi biểu dương những kết quả ấn tượng toàn ngành đạt được của năm 2017, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ ra những điểm yếu, những tồn tại lớn của ngành.

Theo Thủ tướng, năng suất lao động của ngành thấp, kéo theo năng suất lao động của đất nước xuống thấp. Thủ tướng chỉ rõ: “Nông nghiệp chỉ chiếm 16% trong cơ cấu GDP nhưng lao động chiếm trên 42% và đặc biệt là người dân ở nông thôn còn chiếm đến 70% dân số”, ông nhấn mạnh: “Đây là bài toán đau đầu của các ngành, các cấp. Anh có thể chuyển dịch cơ cấu kinh tế tốt, nhưng cơ cấu lao động là vấn đề lớn hiện nay”.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, điều cốt lõi của vấn đề là, lao động nông nghiệp của ta quá lớn, chuỗi giá trị gia tăng ngành hàng nông nghiệp còn thấp cho nên dù năng suất sinh học nhiều loại cây trồng của ta đã tăng rất cao thì năng suất lao động nông nghiệp vẫn rất thấp. Một dẫn chứng cụ thể để thấy rõ điều đó: Chỉ với khoảng 200.000 lao động nhưng năm 2017, SamSung Việt Nam đã xuất khẩu ước 55 tỷ USD trong khi hàng chục triệu lao động nông nghiệp Việt mới tạo ra giá trị xuất khẩu trên 36 tỷ USD.

Vậy làm thế nào để tăng năng suất trong nông nghiệp?

Trả lời câu hỏi này, có thể lấy ý kiến của Thủ tướng, đó là cùng với chuyển dịch cơ cấu kinh tế thì phải đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu lao động.

Vậy, giải pháp nào để giảm lao động trong nông nghiệp?

Thực tế là, trong nhiều năm gần đây, Nhà nước và các bộ ngành, địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp thúc đẩy tăng năng suất lao động nông nghiệp, như đào tạo nhân lực, mở rộng áp dụng cơ giới hóa, sử dụng giống mới, xây dựng cánh đồng mẫu,... Và thực tế là, năng suất, sản lượng cây trồng, vật nuôi có tăng, kéo theo năng suất lao động tăng lên nhưng rất chậm. Điều cơ bản mà Thủ tướng đề cập: “Chuyển dịch cơ cấu lao động” vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Để tăng năng suất lao động của khu vực nông nghiệp, nhất là khi ngành nông nghiệp chịu ảnh hưởng khó lường của biến đổi khí hậu, sự đỏng đảnh của thị trường thì việc chúng ta chuyển nhiều diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, nuôi thủy sản,… là hướng đi đúng. Tuy nhiên, với quy mô sản xuất chưa đủ lớn và chưa có sự tham gia của doanh nghiệp thì năng suất lao động cụ thể chỉ tăng ở mức độ thấp và đặc biệt là chuyển dịch lao động nông nghiệp sang các lĩnh vực khác cũng không thể cao. Nếu điều này tiếp tục thì nâng cao năng suất lao động vẫn là rất khó.

Mong rằng, Chính phủ, các bộ ngành, địa phương lưu tâm đến tích tụ ruộng đất, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất nông nghiệp gắn với mở rộng đô thị thì mới có thể giảm lao động nông nghiệp. Và khi đó  mới có thể tăng năng suất lao động.

Ý kiến bạn thế nào? Mong bạn góp thêm ý kiến vào “Ý kiến bạn đọc” dưới bài báo trên kinhtenongthon.vn. Trân trọng cảm ơn!

                                            Thanh Hiền

 

 

 

KTNT

Ý kiến của bạn