Nét văn hóa có ý nghĩa của đồng bào Tây Nguyên

KTNT Cộng đồng người M’Nông tại xã biên giới Krông Na (Buôn Đôn - Đắk Lắk) vừa tổ chức Lễ cúng bến nước để cảm tạ thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu;...

Lễ cúng sức khỏe cho voi để cầu mong cho voi và chủ voi được khỏe mạnh, giúp con người làm kinh tế. 

 

tr8.jpg
Nghi thức cúng bến nước của người M’Nông. Ảnh: Tuấn Anh.
 

Đây là chuỗi hoạt động của Chương trình Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7 năm 2019, nhằm giới thiệu, quảng bá hình ảnh văn hóa bản địa M’Nông đến đông đảo du khách trong nước và quốc tế.  

Lễ cúng bến nước là một trong những phong tục tập quán lâu đời nhất của đồng bào Tây Nguyên nói chung và là  nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người M’Nông nói riêng. Từ xa xưa, người dân buôn làng đã dùng nguồn nước ở đầu nguồn các khe suối và các mạch nước ven sông để phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Từ đó, nguồn nước được mọi người coi như sự sống không thể thiếu của buôn làng.

 

tr8b.jpg
Đánh cồng chiêng và nhảy múa trong lễ cúng bến nước.

Theo phong tục, người dẫn sẽ cõng nước từ đầu nguồn về nhà để làm nghi lễ tạ ơn. Lễ cúng bến nước là một việc làm rất có ý nghĩa để tạ ơn thần nước đã cho gia đình và người dân trong buôn nguồn nước sạch, tạ ơn thần linh phù hộ cho mọi người khỏe mạnh. Mời gọi thần linh xuống đây cùng chung vui, ăn mừng với buôn làng. Đồng thời, nhắc nhở người dân trong buôn có ý thức giữ gìn vệ sinh bến nước; giữ nguồn nước được trong sạch phục vụ nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng. 

Già làng Y Hăn cho biết: “Lễ cúng bến nước hôm nay gồm một con heo, một ché rượu để cầu mong mưa thuận gió hòa, cho bà con làm ăn được mùa, toàn dân làng được yên vui, hạnh phúc”

 

tr8a.jpg
Bà con rước lễ vật ra bến nước để làm lễ cúng. Ảnh: Tuấn Anh.

Sau Lễ cúng bến nước, cộng đồng người M’Nông xã Krông Na tổ chức  Lễ cúng sức khỏe cho voi. Voi là biểu tượng sức mạnh bất biến trong tâm thức của người dân Tây Nguyên. Voi gắn bó với con người, được săn bắt từ đại ngàn hùng vĩ bởi những Gru (dũng sĩ săn voi) dũng mãnh, được thuần dưỡng và nuôi như người bạn lớn trong mỗi gia đình Êđê, M’nông, Jarai… Trong sinh hoạt hàng ngày, voi luôn giúp đỡ, thay thế con người gánh vác những phần việc nặng nhọc. Vì thế, việc cúng sức khỏe cho voi rất được đồng bào nơi đây coi trọng. 

 

tr8c.jpg
tr8d.jpg
tr8e.jpg
Thầy cúng làm lễ cúng sức khỏe cho voi. Ảnh: Tuấn Anh.

Ông Trần Hoàng Vang, du khách đến từ tỉnh Hậu Giang, chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên đến với lễ hội và được tận mắt xem các lễ cúng thể hiện tấm lòng người đồng bào nơi đây với tổ tiên, thần linh, tôi thấy rất có ý nghĩa. Mong sao có được cuộc sống bình an, đây là niềm tin, tín ngưỡng của người đồng bào dân tộc, tôi thấy rất hay, giúp cho tôi có thêm niềm tin vào đời sống cộng đồng của người Việt, góp phần làm cho văn hóa nước ta phong phú đa dạng”. 

Trong Lễ cúng sức khỏe cho voi, thầy cúng được mời phải là  thầy cúng giỏi, có uy tín. Bắt đầu lễ cúng, thầy cúng đọc lời khấn, mong Giàng (trời) cho voi nhiều sức khỏe để gánh vác công việc trong buôn làng, cho gia chủ. Sau lễ khấn, từng chú voi được các nài voi (người quản tượng, người chăn voi) điều khiển tiến lại gần chủ lễ để chủ lễ đặt đầu heo, gạo, bôi tiết heo, tưới rượu lên đầu để cầu chúc cho voi luôn khỏe mạnh.

 

 

 

 

 

Quốc Hùng - Tường Vân

Ý kiến của bạn