Kinh tế nông thôn
Kinh tế nông thôn
Thứ ba, ngày 7 tháng 2 năm 2023  
Thứ bảy, ngày 5 tháng 11 năm 2022 | 10:12

Gỡ nút thắt để nông nghiệp tiếp tục khẳng định

Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, trong 36 năm qua, nông nghiệp nước ta có bước phát triển cực kỳ ngoạn mục, được Liên Hợp quốc và các tổ chức quốc tế lớn coi là hình mẫu để nhân rộng. Nói vậy vì, từ nước thiếu lương thực, thực phẩm, chúng ta đã nằm trong TOP 15 quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới. Trong đó nhiều loại sản phẩm ở nhóm hàng đầu, như gạo, cà phê, hồ tiêu... Và từng bước trở thành nước xuất khẩu rau quả lớn nhờ khai tốt tiềm năng, lợi thế.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế thấy xuất khẩu rau, quả của chúng ta mới đạt 3,5 tỷ USD, chiếm khoảng 1,4% tổng nhập khẩu rau quả của thế giới. Ngay như với Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu nông sản lớn của chúng ta, nhất là rau, quả thì con số cũng còn khiêm tốn. Cụ thể, với sản phẩm chuối, nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc ước đạt 1 tỷ USD nhưng chúng ta mới chỉ chiếm 16%, sau Campuchia (20%). Hay như với EU, thị trường chúng ta có những lợi thế nhất định nhưng xuất khẩu rau, quả của ta cũng mới chiếm 0,17% tổng lượng mã HS 20 của EU.

Sơ chế thanh long xuất khẩu theo quy trình khép kín, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm của Công ty TNHH Sản xuất Chế biến nông sản Cát Tường tại xã Đạo Thạnh (TP. Mỹ Tho -Tiền Giang). Ảnh: Nhật Trường.

Nguyên nhân có nhiều, nhưng nhận định của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan là cơ bản nhất, hoàn chỉnh nhất. Đó là “ba lời nguyền manh mún, nhỏ lẻ, tự phát” (trả lời chất vấn của Bộ trưởng trước Quốc hội ngày 7/6/2022). Nhắc lại ý kiến của Bộ trưởng để thấy, cơ bản nông nghiệp nước ta là sản xuất nhỏ, thiếu liên kết. Có nghĩa là, việc tập trung, tích tụ đất đai để phát triển nông nghiệp hàng hóa đang còn có những vấn đề phải giải quyết.

Về vấn đề này, tại phiên thảo luận Kết quả thực hiện kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2022; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Thái Bình) cho rằng: Việc thu hút đầu tư cho phát triển nông nghiệp, dịch vụ ở nông thôn gặp nhiều khó khăn… Nguyên nhân là do việc tích tụ, tập trung đất đai cho sản xuất nông nghiệp tập trung quy mô lớn còn nhiều khó khăn… Đại biểu cho rằng, nguyên nhân của vấn đề trên là do thể chế của chúng ta đang còn những nút thắt, lực cản.

Đại biểu băn khoăn, đặt câu hỏi: Tại sao người nông dân lại không tự nguyện dồn điền đổi thửa để tổ chức lại sản xuất? Tại sao người nông dân giữ đất rồi bỏ hoang, dù có người đã ly hương?

Theo đại biểu, để tập trung, tích tụ đất đai cho sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu của trình độ sản xuất ngày càng cao đòi hỏi phải có giải pháp mang tính chiến lược. Việc xem xét, sửa đổi Luật Đất đai chính là giải pháp chiến lược đó. Đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ cần quy định rõ hơn nữa việc góp vốn chuyển quyền sử dụng đất và góp vốn không chuyển quyền sử dụng đất, xây dựng cơ chế pháp lý để doanh nghiệp nhận góp vốn thông qua nhận quyền sử dụng đất, có thể thế chấp để vay vốn ngân hàng. Và cần có chính sách để đẩy mạnh tín dụng cho vay theo chuỗi giá trị nông nghiệp, giảm thuế, phí liên quan đến chuyển nhượng đất nông nghiệp, hỗ trợ về cơ sở hạ tầng đối với các diện tích đất nông nghiệp mới được tích tụ tập trung…

Cũng về vấn đề tập trung, tích tụ đất đai cho phát triển sản xuất nông nghiệp, đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) kiến nghị, cần rà soát, đánh giá lại công tác quy hoạch và cơ chế chính sách đặc thù của các địa phương để tích tụ đất đai, xây dựng vùng nguyên liệu nhằm chủ động về nguyên liệu.

Hiện nay, các hình thức tích tụ, tập trung đất đai được thực hiện ở nhiều địa phương, như Hà Nam, Thái Bình, An Giang, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Nghệ An… bước đầu đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội đáng ghi nhận, góp phần hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Tuy nhiên, do chưa có chính sách đồng bộ và thống nhất nên mỗi địa phương có những cách làm khác nhau và thị trường cho thuê đất chưa phát triển so với thị trường chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp nên việc tích tụ đất đai cho sản xuất quy mô lớn vẫn gặp trở ngại.

Mới đây, cụ thể hóa Nghị quyết của Đảng và Chiến lược của Chính phủ, trên cơ sở xác định phát triển cây ăn quả là một lợi thế và còn tiềm năng, ngày 27 tháng 10 năm 2022, Bộ trưởng  Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Quyết định số 4085/QĐ-BNN-TT phê duyệt Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025và 2030 với mục tiêu chung: đến năm 2025 xuất khẩu trái cây đạt 5 tỷ USD và đến năm 2030 xuất khẩu trái cây đạt 6,5 tỷ USD. 

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu trên, cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người nông dân về sản xuất nông nghiệp quy mô lớn để đồng hành cùng chính quyền trong tập trung, tích tụ ruộng đất. Việc tập trung, tích tụ ruộng đất nên có nhiều hình thức, như: cho thuê đất, chuyển những quyền sử dụng đất, các hộ nông dân góp đất cho tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất….

Người dân cho rằng, tập trung, tích tụ đất đai để phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn là tất yếu nhưng cần đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước – Người dân – Doanh nghiệp.

 

 

Hiền Trang
Ý kiến bạn đọc
Vinamilk
Tan A Dai Thanh
hanvet.com.vn
Top