Giải pháp cho tín dụng ngành chăn nuôi khi gặp khó khăn - từ thực tế hoạt động của Agribank

KTNT

KTNT - Các tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo chủ động cơ cấu lại thời hạn trả nợ phù hợp với khả năng của khách hàng; được phép giữ nguyên nhóm nợ, đồng thời được phép cho vay mới đối với các khách hàng có phương án sản xuất kinh doanh khả thi mà vẫn còn dư nợ.

Ngay sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, Agribank đã nhanh chóng yêu cầu các chi nhánh rà soát, thực hiện các giải pháp cụ thể tháo gỡ khó khăn cho người chăn nuôi lợn, tạo điều kiện cho bà con duy trì chăn nuôi, chuyển đổi sản xuất để có cơ hội phục hồi kinh tế cho gia đình và trả nợ ngân hàng.

Chỉ đạo kịp thời hỗ trợ người chăn nuôi lợn
 
Thời gian vừa qua, ngành chăn nuôi lợn gặp nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ do giá lợn giảm mạnh, ảnh hưởng đến đời sống người chăn nuôi. Để kịp thời hỗ trợ người chăn nuôi lợn, giúp người dân, doanh nghiệp vượt qua khó khăn, khôi phục và ổn định sản xuất, ngay từ ngày 28/4/2017, Ngân hàng Nhà nước đã có Công văn 3091/NHNN-TD gửi các tổ chức tín dụng yêu cầu căn cứ vào khả năng tài chính để tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay chăn nuôi, sản xuất thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y.
 
Theo đó, các tổ chức tín dụng căn cứ khả năng tài chính và các quy định pháp luật hiện hành để thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ để phù hợp với khả năng trả nợ của khách hàng; xem xét thực hiện các biện pháp hỗ trợ khác (bao gồm cả miễn, giảm lãi vay, lãi quá hạn; ưu tiên thu nợ gốc trước thu nợ lãi sau) nhằm giúp khách hàng khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh. Khi cơ cấu lại thời hạn trả nợ, ngân hàng thương mại cho vay được giữ nguyên nhóm nợ một lần đối với một khoản nợ. Đồng thời cho vay mới để phục hồi sản xuất kinh doanh đối với khách hàng có dự án, phương án sản xuất kinh doanh khả thi.
 
Ngân hàng Nhà nước đã có chỉ đạo kịp thời hỗ trợ người chăn nuôi lợn
 
Những tháng gần đây, thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, nhiều tổ chức tín dụng trên cả nước đã đồng thời triển khai các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với các khách hàng là doanh nghiệp, hộ gia đình, trang trại đã vay vốn để chăn nuôi lợn nhưng đang gặp khó khăn về tiêu thụ.
 
Theo Ngân hàng Nhà nước, tổng mức dư nợ cho vay toàn ngành chăn nuôi lợn đến tháng 4/2017 khoảng gần 30.000 tỷ đồng, trong đó chủ yếu khách hàng là hộ gia đình và cá nhân chiếm 90% thì việc triển khai tích cực và hiệu quả Công văn 3091/NHNN-TD sẽ là một hoạt động hỗ trợ rất lớn đối với ngành chăn nuôi lợn. Bởi phần đông khách hàng vay vốn là các đơn vị chăn nuôi quy mô nhỏ - vốn không có chỗ dựa mạnh về tài chính và dễ dàng bị phá sản khi thị trường xảy ra những biến động mạnh.
 
Căn cứ vào Công văn 3091/NHNN-TD, có thể thấy chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước đối với các tổ chức tín dụng trong việc hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho ngành chăn nuôi lợn là rất rõ ràng. Theo đó, các tổ chức tín dụng được chỉ đạo chủ động cơ cấu lại thời hạn trả nợ phù hợp với khả năng của khách hàng; được phép giữ nguyên nhóm nợ, đồng thời được phép cho vay mới đối với các khách hàng có phương án sản xuất kinh doanh khả thi mà vẫn còn dư nợ. Ngoài ra, các ngân hàng thương mại cũng được phép thực hiện các biện pháp hỗ trợ khác như: miễn - giảm lãi vay, lãi quá hạn; ưu tiên thu nợ gốc trước nợ lãi sau… đối với khách hàng của mình.
 
Kiến nghị từ thực tế hoạt động của Agribank
 
Ngay sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, Agribank đã nhanh chóng yêu cầu các chi nhánh rà soát, thực hiện các giải pháp cụ thể tháo gỡ khó khăn cho người chăn nuôi lợn, tạo điều kiện cho bà con duy trì chăn nuôi, chuyển đổi sản xuất để có cơ hội phục hồi kinh tế cho gia đình và trả nợ ngân hàng. 
 
Tính đến thời điểm hiện tại, Agribank là ngân hàng thương mại cho vay nhiều nhất vào lĩnh vực chăn nuôi lợn với tổng dư nợ khoảng 27.140 tỷ đồng (chiếm 92,4% tổng dư nợ cho vay chăn nuôi lợn của toàn hệ thống tổ chức tín dụng). Trong quá trình triển khai thực hiện các biện pháp hỗ trợ đối với khách hàng, Agribank đã gặp khá nhiều những vướng mắc liên quan đến việc cơ cấu lại thời hạn các khoản nợ.
 
Đối với các khoản nợ vay theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP, Nghị định 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ đã được cơ cấu lại thời điểm trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ một lần theo quy định tại Điều 4 - Thông tư số 10/2015/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước nhưng nay khách hàng tiếp tục bị thiệt hại do nguyên nhân khách quan, nếu Agribank tiếp tục thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ một lần nữa thì theo các quy định của Ngân hàng Nhà nước tại Điều 10 - Thông tư 02/2013/TT-NHNN, số nợ này sẽ bị chuyển sang nhóm 4 - là nhóm nợ nghi ngờ, tiệm cận với nhóm 5 là nhóm nợ có khả năng mất vốn.
 
Agribank đang chiếm 92,4% tổng dư nợ cho vay chăn nuôi lợn của toàn hệ thống tổ chức tín dụng

Những năm trước đây, ngành chăn nuôi lợn cũng đã từng gặp khó khăn do thị trường tiêu thụ sụt giảm và dịch bệnh bùng phát. Nhiều lần Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng thực hiện gia hạn nợ. Trong đó, riêng Agribank đã gia hạn khoảng trên 350 tỷ đồng theo các văn bản trước đó, như: Công văn 1149/TTg-KTN/2012, Quyết định 540/TTg-QĐ/2014 của Thủ tướng Chính phủ và Văn bản 3623/NHNN-TD của Ngân hàng Nhà nước. Và từ đầu năm 2017 đến nay, Agribank đã tiếp tục gia hạn thêm hơn 150 tỷ đồng nợ nữa. 
 
Ngoài ra, đối với các khoản nợ bị thiệt hại do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nếu Agribank thực hiện biện pháp hỗ trợ miễn, giảm lãi thì khoản vay bị chuyển sang nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) theo quy định tại Điều 10 - Thông tư 02/2013/TT-NHNN, đồng thời, những khoản vay mới đối với khách hàng bị thiệt hại nhưng có dự án, phương án sản xuất kinh doanh mới có tính khả thi có hiệu quả, khả năng trả nợ, sau khi giải ngân cũng bị phân loại vào cùng nhóm nợ có mức rủi ro cao nhất.
 
Như thế, việc tiếp tục gia hạn nợ vô hình chung lại trở thành khó khăn trong mở rộng tín dụng, khiến cả người chăn nuôi và ngân hàng cùng gặp khó. Lúc đó, ngay cả khi khách hàng được Agribank gia hạn nợ thì việc tiếp cận vốn mới cũng rất khó khăn vì hồ sơ vay mới sẽ bị đưa vào nhóm có mức rủi ro cao nhất trong việc thu nợ. Agribank vừa đối mặt với rủi ro tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3, 4, 5) lên cao, vừa khó khăn hơn khi gia tăng cho vay vốn đối với các phương án sản xuất, kinh doanh khả thi. 

Đây cũng là nguyên nhân dẫn tới việc các tổ chức tín dụng hạn chế thực hiện miễn, giảm lãi cho khách hàng.

Agribank kiến nghị giải pháp hỗ trợ hiệu quả đối với người chăn nuôi
 
Nhằm tháo gỡ nút thắt này, Agribank kiến nghị Ngân hàng Nhà nước cho phép Agribank khi thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ (kể cả trường hợp đã cơ cấu một lần), được giữ nguyên nhóm nợ, đối với ngành chăn nuôi lợn nói riêng và đối tượng cho vay theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP nói chung.
 
Ngoài ra, để đảm bảo ngành chăn nuôi lợn hạn chế tối đa những rủi ro biến động về thị trường tiêu thụ dẫn đến phải “giải cứu” như những năm vừa qua, Agribank cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo ngành công thương cần hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm ổn định; các địa phương rà soát lại quy hoạch chăn nuôi lợn đảm bảo ổn định sản lượng, thị trường tiêu thụ sản phẩm, công tác phòng chống dịch bệnh được kiểm soát, trong trường hợp có rủi ro do nguyên nhân khách quan cần có chính sách trợ giá cho người chăn nuôi; tổ chức chăn nuôi theo chuỗi liên kết, đứng đầu chăn nuôi phải là các doanh nghiệp, sau đó mới đến các chủ trang trại hoặc thông qua các hợp tác xã đến các hộ chăn nuôi, tạo thành một chuỗi liên kết, như vậy, sẽ vừa kiểm soát được chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm khi truy xuất, vừa chia sẻ được lợi nhuận và cân đối được cung - cầu; cung cấp thông tin kịp thời, chính xác để người chăn nuôi dựa vào đó đưa ra quyết định kế hoạch sản xuất của mình. 
 
Song song với đó, Nhà nước phối hợp với các doanh nghiệp, địa phương tổ chức các điểm giết mổ lợn thịt đúng quy trình vệ sinh, tổ chức các điểm bán thịt lợn sạch cho người dân, tổ chức chương trình kết nối giữa các doanh nghiệp và các vùng sản xuất, tăng cường thu mua chế biến, cấp đông nhằm hỗ trợ tiêu thụ lợn thịt cho thị trường... Lúc này, những hỗ trợ của các tổ chức tín dụng đối với người chăn nuôi mới có thực sự có hiệu quả.
 
Hoàng Anh 
 

KTNT

Ý kiến của bạn