Sản xuất, tiêu thụ trái cây nhìn từ dịch Covid-19

KTNT Trong hơn 1 tháng qua, Covid-19 (tên của virus corona chủng mới do Tổ chức Y tế Thế giới – WHO đặt) tạo nên dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp, làm 1.357 người chết, hơn 60.000 người mắc; lan rộng ra 27 quốc gia và vùng lãnh thổ...

tr8d.jpg
Covid-19 khiến sản xuất và xuất khẩu trái cây – rau gặp khó.

Việt Nam ta có 16 ca dương tính với Covid-19, đã có 6 ca khỏi bệnh, ra viện (số liệu tính đến ngày 13/2/2020). Qua vài con số trên đủ để thấy sự nguy hiểm của dịch bệnh này đối với sức khỏe, tính mạng con người là rất rõ ràng.

Thấy rõ được mối nguy hiểm đến từ dịch này, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc. Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống dịch, giao Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam làm Trưởng ban và yêu cầu cả hệ thống chính trị “chống dịch Covid-19 như chống giặc”. Phản ứng nhanh chóng và quyết liệt của ta đã được các tổ chức quốc tế đánh giá cao về sự kịp thời và có hiệu quả trong hạn chế lây lan, dập dịch và chữa bệnh.

Ngay khi phát hiện có trường hợp dương tính với dịch Covid-19, Thủ tướng Chính phủ đã họp với các bộ ngành, địa phương. Tại cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng: Dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) sẽ tác động nghiêm trọng và khó lường đến kinh tế - xã hội, sẽ tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới toàn bộ các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế. Cùng với phản ứng nhanh trong phòng chống dịch, phải phản ứng nhanh trong duy trì nhịp độ phát triển kinh tế.

Theo các chuyên gia kinh tế, Việt Nam có 8 lĩnh vực chính bị ảnh hưởng lớn (du lịch, thương mại, y tế, giao thông, dịch vụ bán lẻ, đầu tư trực tiếp và gián tiếp, các ngành sản xuất theo chuỗi – sản xuất và xuất khẩu nông sản và dịch vụ tài chính) bởi Covid-19.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho rằng, ngành nông nghiệp sẽ chịu tác động nặng nề nhất bởi Covid-19, bởi những tác động tiêu cực đến thương mại nông - lâm - thủy sản giữa Việt Nam và Trung Quốc vì Trung Quốc là thị trường lớn nhất của nông sản Việt Nam.

Trong bài viết ngắn này, chỉ đề cập đến lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, tiêu thụ trái cây – rau.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, năm 2019, xuất khẩu trái cây - rau đạt kim ngạch 3,75 tỉ USD, trong đó, thị trường Trung Quốc chiếm 64,8% tổng kim ngạch, tương đương 2,43 tỉ USD.

Thực tế những ngày qua tại các cửa khẩu biên giới thấy rõ tác động của thị trường này đối với 2 loại trái cây chủ lực vào thị trường Trung Quốc là thanh long và dưa hấu.

Từ thực tế thấy việc sản xuất, xuất khẩu, tiêu thụ trái cây - rau của ta tồn tại những điểm yếu: Diện tích canh tác theo quy trình VietGAP, GlobalGAP còn khiêm tốn nên xuất khẩu chính ngạch còn hạn chế (trong khi xuất khẩu tiểu ngạch gặp khó do Trung Quốc tạm đóng cửa khẩu trên bộ thì xuất khẩu chính ngạch và qua đường biển tới Trung Quốc vẫn thuận lợi). Thứ hai, khi gặp khó bởi thị trường Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp bán lẻ Việt tiếp cận thu mua nhưng gặp trở ngại, lượng hàng không đủ lớn, gây khó cho doanh nghiệp. Thứ ba, sản phẩm chế biến còn ít, chủ yếu bán quả tươi nên dễ gặp rủi ro khi bị ách tắc. Thứ tư, mối liên kết chuỗi giữa sản xuất với doanh nghiệp chế biến, bán lẻ rất yếu. Thứ năm, nhiều doanh nghiệp xuất hàng đi Trung Quốc “còn tham”, không muốn xuất chính ngạch vì thuế suất cao hơn tiểu ngạch. Thứ sáu, các doanh nghiệp ngại xuất khẩu đường thủy vì chi phí cao hơn đường bộ. Thứ bảy, sản xuất của ta chưa tuân thủ quy hoạch và kế hoạch của cơ quan chức năng.

Gặp trở ngại do Covid-19 khiến sản xuất và xuất khẩu trái cây – rau gặp khó nhưng đây lại là lúc chúng ta nhìn nhận lại toàn bộ ngành kinh tế nhiều lợi thế này để phát huy thế mạnh, giảm thiểu rủi ro, nâng cao giá trị, mở rộng thị trường.

Đúng là trong “nguy” có “cơ”. Nói vậy vì việc Nghị viện châu Âu vừa phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do EVFTA và Hiệp định Bảo hộ đầu tư EVIPA đã mở cánh cửa thị trường có GDP 18.000 tỷ USD, giúp chúng ta giảm phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Vấn đề là, ta tận dụng cơ hội này thế nào để trái cây – rau Việt Nam có mặt trên mọi kệ hàng châu Âu. Mọi việc thuộc về chính phủ, các bộ ngành chức năng, doanh nghiệp và người sản xuất trái cây – rau ở mọi vùng miền Việt Nam.

 

Hiền Trang

Ý kiến của bạn