Kinh tế nông thôn
Kinh tế nông thôn
Thứ năm, ngày 8 tháng 12 năm 2022  
Thứ hai, ngày 3 tháng 10 năm 2022 | 21:32

Ca bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên tại Việt Nam: Khó có khả năng lây ra cộng đồng

GS.TS Phan Trọng Lân, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh nội dung về khả năng xét nghiệm, phát hiện sớm bệnh đậu mùa khỉ và nguy cơ lây bệnh ở nước ta.

Thưa ông, hiện nay việc quản lý bệnh nhân đầu tiên mắc đậu mùa khỉ ở nước ta như thế nào?

GS.TS Phan Trọng Lân: Đây là trường hợp bệnh nhân mắc bệnh ở nước ngoài, sau 4 ngày thì về Việt Nam, ghi nhận các biểu hiện lâm sàng ngày 18/9 và ngày 22/9 về Việt Nam, ngày 23/9 đã chủ động đến khám ở BV Từ Dũ. Sau đó được tư vấn vào BV Da liễu TPHCM, tiếp theo được chuyển sang BV Bệnh nhiệt đới TPHCM. Toàn bộ quá trình chuyên môn kỹ thuật tại các cơ sở điều trị đã được khuyến cáo.

Trường hợp này khi về Việt Nam đã tới ngay cơ sở khám chữa bệnh. Các trường hợp có tiếp xúc, bao gồm những người trong gia đình và cán bộ y tế ngay từ đầu đã có sự theo dõi, giám sát. Đến nay, sau hơn 10 ngày, những người tiếp xúc gần với bệnh nhân vẫn không có biểu hiện mắc bệnh đậu mùa khỉ.

Về nguồn lây, đây trường hợp đã ở nước ngoài hơn 60 ngày và có biểu hiện ở nước ngoài, tức là mắc bệnh từ nước ngoài, chứ không phải mắc bệnh tại Việt Nam. Kể từ khi phát hiện nghi ngờ, bệnh nhân đã được coi như một trường hợp dương tính, vì vậy Bộ Y tế và TPHCM đã xử lý toàn bộ các khâu giám sát, xét nghiệm, khoanh vùng... theo hướng dẫn khuyến cáo.

Ông có nhận định như nào về nguy cơ bệnh đậu mùa khỉ xâm nhập vào Việt Nam sau ca bệnh này?

GS.TS Phan Trọng Lân: Các trường hợp tiếp xúc gần với bệnh nhân trên, ngay từ đầu đã được giao các viện, Sở Y tế TPHCM khoanh vùng xử lý, nguồn lây từ nước ngoài là bệnh nhân cũng đã được cách ly, điều trị.  Vì vậy, rất khó có khả năng trường hợp này lây ra cộng đồng tại Việt Nam.

Bệnh đậu mùa khỉ hiện nay đã ghi nhận ở trên 106 nước ngoài vùng lưu hành bệnh (châu Phi). Với tần suất mắc cao, địa bàn rộng, việc giao lưu đi lại không hạn chế thì nguy cơ xâm nhập bệnh tại Việt Nam là hiện hữu. 

Tuy nhiên, dù sự xâm nhập có hay không, chúng ta cũng đã có sự chuẩn bị sẵn sàng từ sớm. Các cơ sở y tế luôn phải nâng cao cảnh giác. Và mỗi người dân khi có biểu hiện nghi ngờ thì đến ngay các cơ sở y tế khai báo sớm để bản thân được phát hiện bệnh sớm và được tư vấn, điều trị sớm, đồng thời tránh lây nhiễm cho người khác.

Với bệnh nhân này đã có biểu hiện đặc trưng nào nghi ngờ bệnh đậu mùa khỉ, thưa ông?

GS.TS Phan Trọng Lân: Với trường hợp này có biểu hiện sốt, đau người, đặc biệt có mụn nước, mụn mủ - đây là thời kỳ lây nhiễm bệnh. Các biểu hiện này phân biệt với bệnh khác. 

Cách đây không lâu, WHO cho rằng, các kít test xét nghiệm đậu mùa khỉ hiện nay trên thế giới rất hiếm. Vậy làm thế nào để chúng ta phát hiện các ca bệnh, thưa ông? Năng lực xét nghiệm của Việt Nam với bệnh đậu mùa khỉ như thế nào? 

GS.TS Phan Trọng Lân: Đối với ca bệnh này tương tự như ca bệnh COVID-19 đầu tiên phát hiện tại Việt Nam. Chúng ta có những sinh phẩm sơ khai để làm được xét nghiệm, ít nhất là để phân biệt và kết luận được bệnh, cũng coi như triển khai các biện pháp phòng chống. Đồng thời, ngành y tế cũng sẽ phối hợp với các tổ chức quốc tế để có các sinh phẩm nghiên cứu, sinh phẩm thương mại để xét nghiệm.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng sẽ triển khai giải trình tự gene để đáp ứng nhu cầu khi có những ca cần xét nghiệm. 

Hiện nay, các trường hợp có nghi ngờ đầu tiên về lâm sàng, chúng ta đều xét nghiệm được bằng Realtime PCR và giải trình tự gene để phát hiện được ca bệnh.

Chúng tôi cũng sẽ thường xuyên cập nhật, phối hợp với các tổ chức quốc tế để bảo đảm cập nhật kịp thời sinh phẩm, phương pháp chẩn đoán...

Hiện nay, chúng ta xây dựng kịch bản như nào khi đã phát hiện ca bệnh đầu tiên, thưa ông?

GS.TS Phan Trọng Lân: Hiện nay, ngành y tế đã xây dựng kịch bản khi chưa có ca bệnh, khi có ca xâm nhập và khi có ca lây trong cộng đồng. Các kịch bản đều linh hoạt để bảo đảm kịp thời phòng chống dịch.

Tỉ lệ tử vong của bệnh đậu mùa khỉ trên thế giới như nào thế nào, thưa ông?

GS.TS Phan Trọng Lân: Hiện nay, có 2 chủng lưu hành chính ở Tây Phi và Trung Phi, trong đó chủng lưu hành ở Tây Phi thì nhẹ hơn. Hầu hết các ca bệnh ghi nhận lưu hành ngoài châu Phi như châu Âu, Mỹ và các quốc gia khác ghi nhận là chủng ở Tây Phi. Ca bệnh ghi nhận ở Việt Nam cũng là chủng của Tây Phi. 

Với chủng ở Tây Phi, tỉ lệ tử vong thấp hơn so với chủng ở Trung Phi. Tuy nhiên, cần có các đánh giá dịch tễ sâu hơn ở các ca bệnh trên các lứa tuổi khác nhau, các đối tượng có thể có nguy cơ cao mắc bệnh nặng như trẻ em, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch. 

Những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh như có hoạt động liên quan tiếp xúc gần như da với da, miệng với da, mặt với mặt đối diện trong giao tiếp, các hoạt động tình dục với người có nguy cơ cao mắc bệnh. 

Xin cảm ơn ông!

Ca đậu mùa khỉ đầu tiên khởi phát bệnh khi du lịch Dubai

Người phụ nữ 35 tuổi đang du lịch tại Dubai thì xuất hiện triệu chứng sốt, nổi nốt đỏ, về TP HCM khám ở hai bệnh viện, giải trình tự gene virus xác định bệnh đậu mùa khỉ.

Chiều 3/10, Bộ Y tế công bố người này khởi phát bệnh ngày 18/9 khi đang du lịch tại Dubai, ngày 22/9 về TP HCM, hôm sau đến Bệnh viện Từ Dũ khám với triệu chứng sốt kèm mệt mỏi, ớn lạnh, đau cơ, đau đầu và ho, xuất hiện các nốt đỏ, ngứa trên cánh tay, thân mình và mặt. Bác sĩ Từ Dũ nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm nên chuyển sang Bệnh viện Da liễu TP HCM. Tại đây, bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân mắc đậu mùa khỉ, cách ly, lấy mẫu xét nghiệm Realtime-PCR tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và Viện Pasteur TP HCM.

Ngày 25/9, kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh đậu mùa khỉ, bệnh nhân chuyển sang Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM điều trị. Mẫu bệnh phẩm được giải trình tự gene virus tại Đơn vị nghiên cứu lâm sàng của Trường đại học Oxford sau đó xác định đậu mùa khỉ.

Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, hết sốt, tiếp tục cách ly. Bộ Y tế nhận định đây là trường hợp mắc bệnh đậu mùa khỉ có nguồn lây từ nước ngoài, và là ca đậu mùa khỉ đầu tiên tại Việt Nam. Những người tiếp xúc gần với bệnh nhân kể từ khi về nước đã được giám sát, hiện chưa phát hiện trường hợp nghi nhiễm.

TP HCM tiếp tục điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch, điều trị bệnh nhân. Bộ Y tế lập 6 đoàn công tác kiểm tra công tác phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ tại các địa phương; khuyến cáo giám sát cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh và sự kiện tại cộng đồng để ngăn chặn bùng phát thành dịch. Cơ sở y tế sẵn sàng thu dung, cách ly điều trị bệnh nhân, kiểm soát lây nhiễm.

Đậu mùa khỉ là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Đường lây truyền từ người sang người là khi tiếp xúc trực tiếp gần, lây qua vết thương hở, dịch cơ thể, giọt bắn lớn của đường hô hấp và qua tiếp xúc với các vật dụng, đồ dùng bị nhiễm mầm bệnh. Lây truyền cũng có thể xảy ra qua nhau thai từ mẹ sang thai nhi hoặc tiếp xúc gần trong và sau khi sinh. Nhóm nguy cơ cao là quan hệ tình dục đồng giới.

Thời gian ủ bệnh 6-13 ngày, có thể đến 21 ngày. Triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào từng giai đoạn bệnh, nhưng tương tự như bệnh đậu mùa. Các triệu chứng thường thấy là sốt, đau đầu, đau cơ, đau lưng, sưng hạch bạch huyết, ớn lạnh, mệt mỏi, phát ban nhìn giống như mụn nước trên mặt, trong miệng hoặc ở các bộ phận khác của cơ thể như bàn tay, bàn chân, ngực, bộ phận sinh dục, hậu môn. Bệnh có thể tự khỏi trong vòng 2-3 tuần, một số trường hợp chuyển biến nặng.

Virus gây bệnh đậu mùa khỉ là một loại virus DNA sợi đôi. Các nhà khoa học xác định có hai nhánh virus gồm nhánh Trung Phi và nhánh Tây Phi, trong đó nhánh Trung Phi gây bệnh nặng hơn và có khả năng lây lan nhanh hơn. Một số loài cảm nhiễm gồm sóc dây, sóc cây, chuột túi Gambian, động vật linh trưởng và một số loại khác. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa xác định được chính xác ổ chứa gây bệnh.

Tính đến ngày 3/10, thế giới ghi nhận hơn 68.000 ca đậu mùa khỉ tại 106 nước, 25 trường hợp tử vong. Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá nguy cơ lây nhiễm toàn cầu ở mức trung bình, khu vực châu Âu và châu Mỹ ở mức cao, khu vực Tây Thái Bình Dương (trong đó có Việt Nam) mức thấp đến trung bình, các khu vực khác nguy cơ trung bình.

 

Theo baochinhphu.vn

Ý kiến bạn đọc
Vinamilk
Xi Mang
hanvet.com.vn
  • Bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Quý Mão

    Bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Quý Mão

    Chiều 30/11, Bộ NN-PTNT tổ chức Hội nghị giao ban kết quả công tác tháng 11 và 11 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ công tác tháng 12/2022. Qua đó, thời điểm cuối năm 2022, đầu năm 2023, Bộ sẽ thực hiện Kế hoạch triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Quý Mão và mùa Lễ hội Xuân 2023.

  • Cần giám sát chặt chẽ thực phẩm “gắn mác” vào siêu thị

    Cần giám sát chặt chẽ thực phẩm “gắn mác” vào siêu thị

    Sau sự việc rau không đảm bảo an toàn thực phẩm được gắn mác “rau sạch” tuồn vào siêu thị. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát thực phẩm được đưa vào siêu thị để bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng.

  • Nỗi lo rau bẩn “đội lốt rau sạch” vào siêu thị

    Nỗi lo rau bẩn “đội lốt rau sạch” vào siêu thị

    Vụ việc Công ty TNHH nông sản Trình Nhi (hay còn gọi Trình Nhi Foods, TNFoods) thu gom rau rồi "phù phép" thành các thương hiệu nổi tiếng cung cấp cho siêu thị, khách hàng phải mua lại với giá của "rau sạch chất lượng cao" khiến dư luận vô cùng bức xúc và yêu cầu cơ quan chức năng phải xử phạt thật nghiêm đơn vị này. Nhiều người tiêu dùng vẫn thường xuyên mua thực phẩm tại các siêu thị lại gánh thêm nỗi lo về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm không được đảm bảo.

Top