Kinh tế nông thôn
Kinh tế nông thôn
Thứ sáu, ngày 9 tháng 12 năm 2022  
Thứ bảy, ngày 1 tháng 10 năm 2022 | 21:4

Thiếu "điểm tựa" đưa viên nén gỗ tiến tới kim ngạch xuất khẩu tỷ USD

Hầu hết doanh nghiệp chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn để xuất khẩu viên nén gỗ vào EU, bên cạnh đó, nguồn nguyên liệu hạn chế nhưng doanh nghiệp đổ xô đầu tư sản xuất nên khó chú trọng chất lượng.

Trái ngược với sự ảm đạm về xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ, xuất khẩu viên nén gỗ - mặt hàng mới nổi của ngành chế biến, xuất khẩu gỗ Việt Nam - đang có tốc độ tăng trưởng mạnh, góp phần quan trọng vào những thiếu hụt trong tăng trưởng xuất khẩu lâm sản.

Chế biến nguyên liệu dăm gỗ xuất khẩu tại nhà máy ở tỉnh Phú Yên với sản lượng trên 100.000 tấn/năm. Ảnh minh họa. (Ảnh: TTXVN)

Với sự tăng trưởng liên tục, viên nén gỗ có tiềm năng sẽ lọt vào nhóm các mặt hàng nông, lâm sản có kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Đứng trước cơ hội lớn trong việc phát triển xuất khẩu, nhưng ngành hàng này vẫn chưa có những "điểm tựa" cốt lõi để vươn xa.

Nhu cầu sử dụng viên nén gỗ trên thị trường thế giới đang tăng mạnh. Đặc biệt, gần đây do cuộc xung đột Nga-Ukraine càng khiến các quốc gia khu vực EU có nhu cầu viên nén gỗ mạnh mẽ.

Cùng với xu hướng sử dụng nhiên liệu sạch, những cam kết giảm phát thải của các quốc gia tại COP 26, viên nén gỗ được kỳ vọng sẽ có bước ngoặt lớn.

Là doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu viên nén gỗ sang thị trường Hàn Quốc, ông Nguyễn Ba Duy, Phó giám đốc Công ty cổ phần Smart Wood Việt Nam chia sẻ, giá xuất khẩu viên nén gỗ tăng từ 1,4-1,6 lần so với năm ngoái.

Doanh nghiệp đang hướng tới xuất khẩu sang Nhật Bản. Dư địa xuất khẩu viên nén gỗ sang Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn còn rất lớn để doanh nghiệp Việt mở rộng.

Với thị trường EU, tiềm năng lớn nhưng để đảm bảo được yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng xuất khẩu sang EU còn nhiều khó khăn. Hầu hết doanh nghiệp Việt Nam chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn này để xuất khẩu được sang EU.

Việt Nam có trên 300 cơ sở sản xuất viên nén gỗ, với khoảng 70-80% tập trung tại các khu vực phía Nam nơi có các trung tâm chế biến và tại khu vực Duyên hải miền Trung.

Xuất khẩu viên nén gỗ có mức tăng trưởng nhanh qua các năm. Năm 2021 kim ngạch xuất khẩu từ viên nén gỗ đạt 413 triệu USD.

Trong 6 tháng đầu 2022, viên nén gỗ đã đạt 354 triệu USD, tương đương hơn 85% kim ngạch của năm 2021. Dự kiến năm 2022, xuất khẩu viên nén gỗ có thể đạt khoảng 700 triệu USD.

Giá xuất khẩu viên nén gỗ cũng đã tăng rất mạnh, vọt lên bình quân gần 150 USD/tấn, tương đương tăng hơn 27% so với mức giá bình quân năm 2021. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu viên nén gỗ được các doanh nghiệp dự báo tiếp tục duy trì trong năm 2022.

Theo ông Tô Xuân Phúc, Tổ chức Forest Trends, cầu và giá viên nén gỗ tại EU tăng cao, tạo ra sức hút từ các nguồn cung lớn đặc biệt là từ Mỹ - quốc gia xuất khẩu viên nén gỗ lớn nhất trên thế giới.

Mặc dù Việt Nam không phải là quốc gia cung lớn cho các nước EU, cầu và giá viên nén gỗ tại thị trường quốc tế tăng cao tạo cơ hội cho ngành viên nén gỗ Việt Nam mở rộng sản xuất và xuất khẩu.

Gần 100% lượng viên nén gỗ của Việt Nam được xuất khẩu sang Nhật Bản và Hàn Quốc. Lượng xuất sang các thị trường còn lại không đáng kể. Đặc biệt, thị trường Nhật Bản vẫn tiếp tục duy trì đà tăng trưởng rất cao ở mức trung bình trên 90% ở giai đoạn 2019-2021.

Năm 2022, dự kiến Nhật Bản sẽ tiếp tục gia tăng lượng nhập khẩu viên nén gỗ từ Việt Nam lên mức xấp xỉ với Hàn Quốc.

Nguồn nguyên liệu gỗ đầu vào có vai trò quan trọng nhất đối với sự lớn mạnh của ngành. Nguồn nguyên liệu hiện tại của ngành chủ yếu là các phế phụ phẩm từ các cơ sở chế biến gỗ như cành, ngọn, đầu mẩu gỗ vụn...

Với tình hình giá nguyên liệu gỗ rừng trồng đang tăng cao cộng với sự cạnh tranh nguyên liệu với ngành hàng dăm đang khiến ngành hàng này có sự cạnh tranh khốc liệt.

Thieu

Các doanh nghiệp cần quan tâm tới việc tạo ra các vùng nguyên liệu của mình nhằm ổn định nguồn nguyên liệu đầu vào. (Ảnh: Hồ Cầu/TTXVN).

Theo ông Tô Xuân Phúc, nhiều doanh nghiệp viên nén gỗ đặc biệt là các doanh nghiệp có các hợp đồng xuất khẩu đã ký kết từ trước và không có khả năng thay đổi giá xuất khẩu không cạnh tranh được với các doanh nghiệp dăm về nguyên liệu. Điều này dẫn tới một số doanh nghiệp viên nén gỗ phải hạn chế sản xuất.

Ông Tô Xuân Phúc cho rằng các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu viên nén gỗ, cũng như các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ, dăm, ván ép… có sử dụng gỗ rừng trồng cần quan tâm tới việc tạo ra các vùng nguyên liệu của mình nhằm ổn định nguồn nguyên liệu đầu vào.

Việc tạo vùng nguyên liệu có thể thông qua hình thức các doanh nghiệp liên kết với các hộ dân, là những người có tiếp cận với nguồn quỹ đất trồng rừng. Khi chủ động được nguồn nguyên liệu thông qua các hình thức liên kết với các hộ trồng rừng và công ty lâm nghiệp sẽ giúp các doanh nghiệp ổn định sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, xu hướng tiêu thụ viên nén gỗ tại các thị trường lớn trên thế giới cho thấy trong tương lai các thị trường này sẽ đòi hỏi nguồn viên nén gỗ sử dụng gỗ nguyên liệu đầu vào có chứng chỉ bền vững. Do đó, việc tạo vùng nguyên liệu là rất cần thiết.

Ông Nguyễn Bá Duy cũng chia sẻ, khi doanh nghiệp chế biến gỗ hoạt động khó khăn thì việc đảm bảo nguyên liệu cho viên nén gỗ cũng gặp nhiều khó khăn. Hiện doanh nghiệp nào đảm bảo được nguồn nguyên liệu là thắng.

Giá viên nén gỗ đang ở mức khá tốt, nên đã có hiện tượng nhiều doanh nghiệp đổ xô đầu tư sản xuất.

Theo ông Nguyễn Bá Duy, đây chính là nguy cơ, rủi ro cho sự phát triển bền vững của ngành hàng. Bởi nguồn nguyên liệu cho sản phẩm này hiện chỉ có giới hạn nhất định. Nếu quá nhiều doanh nghiệp sản xuất dẫn đến thiếu nhiều nguyên liệu sẽ tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng, chất lượng sản phẩm sẽ không được chú trọng.

Trong khi đó, do mới phát triển trong vài năm gần đây và bắt nguồn hầu hết là doanh nghiệp nhỏ nên nguồn vốn của họ đều yếu. Việc đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu từ rừng trồng rất khó khăn.

Doanh nghiệp khó có thể thu mua từ trên 1 triệu chủ rừng những sản phẩm không đạt cho chế biến đồ gỗ. Do đó, các doanh nghiệp chủ yếu thu mua phế phẩm từ các doanh nghiệp chế biến gỗ.

Không chỉ nguyên liệu, một điều khiến các doanh nghiệp rất quan ngại là Chính phủ đang cân nhắc khả năng áp thuế xuất khẩu đối với mặt hàng viên nén gỗ (hiện là 0%). Lý do mà cơ quan tư vấn thuế đưa ra đề xuất áp thuế vì cho rằng viên nén gỗ không qua chế biến sâu nên cạnh tranh với sự phát triển trồng rừng gỗ lớn.

Ông Nguyễn Bá Duy cho rằng: "Việc tận dụng phế phẩm của ngành chế biến gỗ như mùn cưa, mẩu gỗ thừa… tận thu các bộ phận từ cây gỗ không đạt tiêu chuẩn để làm đồ gỗ rồi được băm, nghiền, sấy, nén, ép, bảo quản, tạo giá trị gia tăng từ sản phẩm thừa của ngành chế biến gỗ mà lại bị đánh thuế thì rất vô lý."

Ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, nếu áp dụng thuế xuất khẩu viên nén gỗ tại thời điểm hiện tại không những có thể gây lãng phí đối với nguồn nguyên liệu này mà còn trực tiếp tác động tiêu cực tới các bên tham gia chuỗi sản xuất lâm sản. Đồng thời, giảm sức cạnh tranh sản phẩm viên nén gỗ Việt Nam trên thị trường xuất khẩu.

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị Chính phủ không nên áp thuế xuất khẩu viên nén gỗ.

Hiệp hội cũng đề nghị Tổng cục Lâm nghiệp cần có những nghiên cứu ngành hàng này, xây dựng định hướng phát triển, từ nguyên liệu, sản xuất, xuất khẩu để phát triển bền vững, hài hòa giữa các khâu trong chuỗi sản xuất.

Theo TTXVN/Vietnam+

Ý kiến bạn đọc
Vinamilk
Xi Mang
hanvet.com.vn
  • Vốn chính sách tiếp sức người nghèo đổi đời

    Vốn chính sách tiếp sức người nghèo đổi đời

    Cùng với việc tham mưu xây dựng và thực hiện nhiều chính sách, giải pháp đồng bộ, miền “đất võ, trời văn” Bình Định nay đã đổi thay ngoạn mục. Sự đổi thay đến từ việc đầu tư tập trung, hiệu quả của nhiều nguồn lực, trong đó dòng vốn tín dụng chính sách. Chi nhánh NHCSXH tỉnh đã kịp thời mang nguồn vốn chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, giúp đồng bào đầu tư phát triển sản xuất và vươn lên thoát nghèo bền vững.

  • Từ 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ điện thoại thông minh

    Từ 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ điện thoại thông minh

    Theo Thông tư 14/2022/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông, từ ngày 12/12, hộ nghèo, cận nghèo sẽ được hỗ trợ trang bị điện thoại thông minh.

  • Điểm tựa thoát nghèo bền vững

    Điểm tựa thoát nghèo bền vững

    Giảm nghèo và giải quyết việc làm là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

  • Bài 2: Kinh nghiệm quý trong thực hiện Chương trình OCOP

    Bài 2: Kinh nghiệm quý trong thực hiện Chương trình OCOP

    Phát biểu tại Hội thảo “Nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP” diễn ra mới đây, ông Lê Ánh Dương, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang mong muốn, các nhà khoa học, doanh nghiệp và các tỉnh bạn tiếp tục phối hợp, hỗ trợ và giúp đỡ tỉnh Bắc Giang trong triển khai thực hiện, cũng như nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP; các tỉnh bạn chia sẻ kinh nghiệm, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương các sản phẩm OCOP giữa các tỉnh.

  • Bắc Quang xây dựng huyện nông thôn mới “thực chất, không chạy theo thành tích”

    Bắc Quang xây dựng huyện nông thôn mới “thực chất, không chạy theo thành tích”

    Nhân dân đồng lòng, chính quyền quyết tâm cùng chung sức xây dựng huyện Bắc Quang (Hà Giang) đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), hướng tới xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng, nông dân giàu có, nông thôn văn minh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân… nhưng “không chạy theo thành tích”.

  • Mật ong bạc hà, sản phẩm OCOP đặc thù nơi cao nguyên đá Hà Giang

    Mật ong bạc hà, sản phẩm OCOP đặc thù nơi cao nguyên đá Hà Giang

    Là một trong những sản phẩm OCOP đặc thù của tỉnh Hà Giang, mật ong bạc hà được phát triển tại 4 huyện cao nguyên đá gồm: Mèo Vạc, Đồng Văn, Yên Minh và Quản Bạ, nơi có nguồn thức ăn quý báu cho ong để có được mật ong bạc hà chất lượng tốt nhất.

Top